Κάθε μήνα
στα περίπτερα
 
Περιεχόμενα

Σμύρνη

H Σμύρνη είναι πόλη που βρίσκεται στα παράλια της Μ. Ασίας χτίστηκε το 11ο αιώνα π.Χ από τους Αιολείς και γρήγορα αναπτύχθηκε ως εμπορικό λιμάνι . Τον 7ο αιώνα π.Χ. καταστράφηκε από τον Λύδο στρατηγό Αλλυατή και οι κάτοικοι της αναπτύχθηκαν στις γύρω περιοχές. Η πόλη ξαναχτίστηκε από τον Μ. Αλέξανδρο και επί της εποχής του Αντίοχου του Μονόφθαλμου ανοικοδομήθηκε οχυρώθηκε και απέκτησε όμορφα κτίσματα.

Το 27 π.Χ κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους και γνώρισε μεγάλη ευημερία η οποία συνεχίστηκε και στους Βυζαντινούς χρόνους, μέχρι την Αραβική κυριαρχία τον 7ο αιώνα μ.Χ.

Το 1076 καταλήφθηκε από τους Σελτζούκους Τούρκους και το 1402 πάλι από τους Βυζαντινούς. Το διάστημα 1688-1778 δύο σεισμοί κατέστρεψαν την πόλη , αλλά και πάλι οι κάτοικοι της κατόρθωσαν να ανοικοδομήσουν την πόλη η οποία αποτέλεσε κέντρο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, το κυριότερο εμπορικό.

Ο πληθυσμός της Σμύρνης κατά τον 19ο αιώνα μ.Χ αποτελούταν κυρίως από Έλληνες οι οποίοι είχαν δημιούργησαν περίφημα πνευματικά κέντρα , φιλανθρωπικά ιδρύματα, ορφανοτροφεία , ναούς κλπ. Το 1919 η Σμύρνη απελευθερώθηκε από τον Ελληνικό στρατό για να σκλαβωθεί από τους Τούρκους με τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922.


Ρόζα Εσκενάζυ

Του Γιάννη Χαρ. Μητρόπουλου

Η Ρόζα Εσκενάζυ δεν ήταν μόνο κορυφαία τραγουδίστρια, ήταν η πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα που τραγούδησε σε πάλκο. Όλες οι υπόλοιπες είναι μετά από τη Ρόζα και από αυτήν παρακινήθηκαν. Μέχρι τότε ήταν αδιανόητο να βγει γυναίκα στο τραγούδι. Και να σημειωθεί ότι τη Ρόζα, την έβλεπαν με κάθε σεβασμό και εκτίμηση και ο κόσμος αλλά και οι μουσικοί. Ήταν επαγγελματίας με μουσικές γνώσεις γι' αυτό επιβλήθηκε άνετα στα μουσικά συγκροτήματα και στην δισκογραφία. Όπως μου ανέφερε ο Μιχάλης Γενίτσαρης, η Ρόζα συνεργαζόταν με τους Σμυρναίους οργανοπαίκτες που είχαν εγκατασταθεί στον Πειραιά.

Η πρώτη της εμφάνιση σε κέντρο ήταν στην «Ανάσταση» (στο Κερατσίνι) στην ταβέρνα του Κερατζάκη. Εκεί ήταν ο Τομπούλης, ο Τούντας, ο Χρυσαφάκης κ.ά. Τα πρώτα τραγούδια που έλεγε η Ρόζα και στο πάλκο αλλά και στους δίσκους ήταν Σμυρναίικα, συνήθως καρσιλαμάδες και ζεϊμπέκικα, από τα οποία πολλά μιλούσαν για πρέζες και χασίσια. Και να σημειωθεί, ότι ενώ τους μπουζουξήδες που έλεγαν τέτοια τραγούδια τους κυνηγούσαν, τους Σμυρναίους που τα έπαιζαν με τα βιολιά και τα σαντούρια δεν τους ενοχλούσε κανένας!

Τα Σμυρναίικα συγκροτήματα όμως σιγά-σιγά συγχωνεύτηκαν με τα δημοτικά και τα ρεμπέτικα και έτσι η Ρόζα βρέθηκε να συνεργάζεται με τις κορυφαίες μορφές της εποχής. Το Νίκο Καρακώστα και το Δημήτρη Σέμση (Σαλονικιό). Καρακώστας - Σαλονικιός - Ρόζα έχουν κάνει δεκάδες δίσκους και μάλιστα υπέροχους, που αποτέλεσαν «σχολή». Δεν υπάρχει τραγουδιστής που δεν ζήλεψε τη Ρόζα Εσκενάζυ. Ακόμη και η Αλεξίου και η Γλυκερία και η Λύδια και άλλες πολλές δανείστηκαν τα ωραία της τραγούδια, που όντως τα καταξίωσαν. Τα περισσότερα τραγούδια της Ρόζας έγραψε ο Παναγιώτης Τούντας.


September-Σεπτέμβριος-Σεπτέμβρης

Σεπτέμβριος είναι ο ένατος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, με διάρκεια 30 ημερών. Η λατινική ονομασία του, September , προέρχεται από το septem (=επτά), καθώς ήταν ο έβδομος μήνας του αρχαίου δεκάμηνου ρωμαϊκού ημερολογίου. Αργότερα, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου στην αρχή του έτους, ο Σεπτέμβριος μετακινήθηκε στην ένατη θέση, χωρίς όμως να αλλάξει ποτέ η ονομασία του, όπως συνέβη με τον Quintilis και τον Sextilis , που μετονομάστηκαν σε Ιούλιο και Αύγουστο αντίστοιχα.

Στο ρωμαϊκό εορτολόγιο ο Jupiter , ο Ζευς πατήρ, θεός του ουρανού και της θύελλας, εορταζόταν στις Ειδούς κάθε μηνός, δηλαδή την 15 η μέρα του μήνα. Ειδικά κατά τις Ειδούς Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου, ο εορτασμός έπαιρνε ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια, με δημόσιο ιερό συμπόσιο ( epulum Jovis ), θεάματα και αγώνες. Ο Jupiter /Ζευς είχε στη Ρώμη ιδιαίτερο ιερέα ( flamen dialis ), που αντιπροσώπευε τον θεό σαν ζωντανό είδωλό του στον μεγαλοπρεπή ναό του στο Καπιτώλιο.

Το μήνα αυτό τελούνταν στη Ρώμη μεγάλες εορτές, τα Καπιτώλια και προς τιμήν του Δία τα Ρωμαία ή Μεγάλοι Ρωμαϊκοί Αγώνες ( Ludi Romani ), ιδρυτής των οποίων υπήρξε κατά την παράδοση, ο βασιλιάς Ταρκύνιος ο Πρεσβύτερος (616-578 π.Χ.).

Η Σύγκλητος θέλησε να δώσει στον Σεπτέμβριο το όνομα του αυτοκράτορα Τιβέριου (14 π.Χ.-37 μ.Χ.), ο οποίος όμως εναντιώθηκε, έχοντας την ωριμότητα να σκεφθεί ότι οι συνεχείς αλλαγές στις ονομασίες των μηνών για λόγους κολακείας των ισχυρών μόνο σύγχυση προκαλούσαν.
Σεπτέμβριος ο Τρυγητής

Ο τρυγητής είναι η πιο γνωστή και διαδεδομένη από τις ονομασίες του Σεπτεμβρίου στο λαϊκό καλαντάρι και συνδέεται βέβαια με τον ΄΄τρύγο΄΄ την κύρια αγροτική απασχόληση το μήνα αυτό. Στην εικονογραφία των Μηνών ο Σεπτέμβριος παριστάνεται ως τρυγητής με το τρυγοκόφινο, να τρυγάει ο ίδιος ή να πατά σταφύλια στο πατητήρι, περιστοιχισμένος από άνδρες και γυναίκες σε ευθυμία που τρυγούν τον μεθυστικό καρπό του αμπελιού.

Τα έθιμα του τρύγου έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα, όπου τα Διονυσιακά έθιμα κρατούσαν μέρες ολόκληρες, αφιερωμένες στο θεό του κρασιού τον Διόνυσο. Κατά την μυθολογία ο άμπελος ήταν γιος σατύρου και νύμφης και ευνοούμενος του Θεού Διονύσου. Όπως αναφέρεται, μια μέρα ο άμπελος βγήκε πάνω στο δέντρο για τον τρύγο, έπεσε όμως στο έδαφος και σκοτώθηκε. Τότε ο Διόνυσος παρεκάλεσε τον Δία και μεταμόρφωσε τον άμπελο σε ομώνυμο φυτό.

Επίσης τα Διονύσια ήταν γιορτές των αρχαίων Ελλήνων αφιερωμένες στον Διόνυσο, στο Βάκχο και στην Αφροδίτη και γινόταν μεγάλη κατανάλωση κρασιού, μέχρι μέθης. Ακολουθούσε τρικούβερτο γλέντι είτε στο σπίτι είτε στην ύπαιθρο, στα αλώνια, που παρέθεταν οι καλλιεργητές, σε όλους όσους βοήθησαν για τον τρύγο. Αλλά και αργότερα, καθώς τα έθιμα αυτά μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά, το γλέντι εξακολούθησε να είναι μεγάλο κατά την εποχή του τρύγου. Πάνω στη διασκέδαση και το φαγοπότι γίνονται χοροί με συνοδεία βιολιού, λαούτου. Άλλοι τραγουδούσαν δίστιχα, κλέφτικα και γινόταν μεγάλη κατανάλωση κρασιού. Τραγούδια της εποχής μαρτυρούν το μέγεθος του γλεντιού «Εγώ σε πίνω για υγεία και συ κακό μου κάμνεις» κ.ά.

 


Κώστας Τζίμας

«17 ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΤΖΙΜΑ»

Ο γνωστός τραγουδιστής Κώστας Τζίμας παρουσιάζει την καινούργια του δουλειά. Μια εξαιρετική δουλειά με δεκαεπτά Ηπειρώτικα τραγούδια αποκλειστικά για τους αναγνώστες του περιοδικού «Έλατος».

Παραδοσιακά αλλά και τραγούδια του σήμερα, σε μια πολύ προσεγμένη δουλειά με σκέψη και μεράκι, έτσι που μόνο ο Κώστας Τζίμας ξέρει όλα αυτά τα χρόνια. Μετά από 12 προσωπικές εκδόσεις ηχογράφησε αυτό το CD για τους φίλους της παράδοσης, φιλοδοξώντας να συμβάλλει σε αυτό το μεγάλο κεφάλαιο που καλείται διάσωση και διάδοση της παράδοσης. Το cd δεν θα κυκλοφορήσει στα δισκοπωλεία.

Είναι μια κυκλοφορία μέσω του περιοδικού «Έλατος» με σκοπό να αποκτήσουν οι αναγνώστες του μοναδικές και συλλεκτικές ηχογραφήσεις. Μουσικοχορευτικά τραγούδια που μιλούν για την αγάπη, τη μοίρα, τη λεβεντιά και το θρήνο. Κάθε ένα από αυτά μια μικρή ιστορία. Τραγούδια που αγαπήθηκαν από τους Ηπειρώτες και όχι μόνο και συνεχίζουν με την ίδια δυναμική να υπάρχουν αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου.

Σημαντική δουλειά για τους λάτρεις της Ηπείρου αλλά και μέσω διδασκαλίας για τους χοροδιδασκάλους.

 

 

 


Παραδοσιακά σαπούνια Ελιάς

Για πολλούς αιώνες πριν και για το μεγαλύτερο μέρος του 20 ου αιώνα, το σαπούνι αποτελούσε είδος πρώτης ανάγκης στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, καθώς ήταν το βασικό μέσο υγιεινής και καθαριότητας. Έβρισκε επίσης εφαρμογή, στην Ιατρική και στη Φαρμακευτική για τις θεραπευτικές και αντισηπτικές του ιδιότητες.

Παρόλο που οι καιροί έχουν αλλάξει και το παραδοσιακό σαπούνι έχει αντικατασταθεί από τα συνθετικά απορρυπαντικά ωστόσο εξακολουθεί να έχει το πλεονέκτημα της επιτυχούς δοκιμασίας του στο χρόνο: πρόσφερε τις υπηρεσίες του στον άνθρωπο επί σειρά γενεών, αναβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής του ενώ είναι φιλικό προς το περιβάλλον, κατά την παραγωγή και την χρήση του. Επίσης, το αγνό σαπούνι θεωρείται το βασικό καθαριστικό για τον άνθρωπο, καθώς ελευθερώνει τους πόρους του δέρματος, απομακρύνοντας αποτελεσματικά τους ρύπους (λιπαρές ουσίες, νεκρά κύτταρα κλπ.).

Η «Σαπωνοποιία Πατούνη» με ιστορία άνω των 150 χρόνων, εξακολουθεί να παράγει χειροποίητο σαπούνι με παραδοσιακές μεθόδους, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα προϊόντα ελιάς. Το σαπωνοποιείο στην Κέρκυρα, λειτουργεί από το 1891 και διατηρώντας αναλλοίωτο τον εξοπλισμό του, αποτελεί ζωντανή ανάμνηση μιας λαμπρής τοπικής παράδοσης.


«ο,τι μας αρέσει . »

ΛΗΜΝΟΣ

Στη Λήμνο να πάτε οπωσδήποτε στις Αμμοθίνες ή Παχιές αμμουδιές -όπως θα το βρείτε στο χάρτη-, στο δρόμο προς το χωριό Κατάλακκο. Αν και η πρόσβαση γίνεται μέσω χωματόδρομου και έχει και λίγο περπάτημα το τοπίο θα σας ανταμείψει για την κούραση. Μέσα σε καταπράσινες και μυρωδάτες πλαγιές βρίσκονται μεγάλοι αμμόλοφοι που προσφέρονται για ηλιοθεραπεία και ξεκούραση. Το περιβάλλον είναι μοναδικό. (4 κουκουνάρια)

Η ταβέρνα «Μαν-Τέλλα» στο γραφικό χωριό Σαρδές είναι διάσημη για το φαγητό της. Η κυρία Κρυστάλω ετοιμάζει παραδοσιακές συνταγές που ικανοποιούν όλα τα γούστα. Προτείνουμε ανεπιφύλακτα τα «αφτούδια» που είναι χειροποίητα ζυμαρικά με τυρί και μούστο. (5 κουκουνάρια)

Ενώ αν σας αρέσουν τα θαλασσινά στην ταβέρνα «Γιαννάκαρος» στη Μύρινα απολαύσαμε μία ολόφρεσκη αστακομακαρονάδα την οποία συνοδεύσαμε με το υπέροχο ντόπιο κρασί και τυρί «καλαθάκι». (4 κουκουνάρια). Να πάρετε μαζί σας γλυκά του κουταλιού και χαλβά.

Copyright © elatos 2005. Created BY ARcHoN