Μάνη
Η σημασία της μανιάτικης αυτονομίας και η ηρωική αντίστασή της στην πίεση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, είναι τεράστια και κανείς δεν μπορεί να την αρνηθεί. Την περίοδο εκείνη η Μάνη, προσέφερε, όχι μόνο ένα ασφαλές καταφύγιο σε κάθε διωκόμενο, αλλά κυρίως σηματοδοτούσε στις ψυχές των υπόδουλων Ελλήνων, το πραγματοποιημένο όραμα της ελεύθερης Ελλάδας. Οι χιλιάδες ένοπλοι και άριστα εκπαιδευμένοι Μανιάτες, αποτελούσαν τον κρίσιμο και καθοριστικό παράγοντα, κάθε ολοκληρωμένου σχεδίου που στόχευε στην αποτίναξη του τουρκικού ζυγού.
Η αντίληψη όμως ότι η μανιάτικη ελευθερία είναι κάτι που «εκδηλώνεται» για πρώτη φορά στην Τουρκοκρατία, επειδή το δύσβατο του τόπου και ο αγώνας ενός κατά βάση πολεμικού λαού υποχρέωσε τους Τούρκους να αποδεχθούν μια μορφή αυτοδιοίκησης Ελλήνων από Έλληνες, υποτιμά αν δεν αλλοιώνει την ουσία της μανιάτικης ελευθερίας.
Στου Πάσχα τη χαρά.
«Πάσχα το καινόν.»
Η χαρά για την Ανάσταση συναντήθηκε με τη φυσική αγαλλίαση της άνοιξης και δημιούργησαν το ελληνικό Πάσχα, τη Λαμπρή, που συνδέθηκε και με τις εθνικές μας περιπέτειες και το όνειρο της απελευθέρωσης.
Για την ορθόδοξη Ανατολή η περίοδος της Λαμπρής αρχίζει με τη Σαρακοστή, όπου έθιμα προχριστιανικά συμβαδίζουν με τις χριστιανικές ακολουθίες των Χαιρετισμών και της Μεγάλης Εβδομάδας. Λαϊκά δρώμενα αναπαράστασης του αιωνίου δράματος της αναγέννησης της φύσης και της ζωής -ο Ζαφείρης στην Ήπειρο, ο Λειδινός στην Αίγινα, οι «κήποι» του Άδωνη στις Σέρρες, οι επισκέψεις στα νεκροταφεία, οι τελετουργικοί χοροί του Πάσχα και του αγίου Γεωργίου, οι κούνιες, η συμβολική χρήση των αυγών, αποτελούν εκδηλώσεις της προαιώνιας προσπάθειας του ανθρώπου να συμβάλει θετικά στη διαδικασία ανανέωσης της φύσης και στην εξασφάλιση της υγείας και της καλής σοδειάς.
Θρησκευτικά καθήκοντα και πράξεις με ανανεωτικό, γονιμικό και συμβολικό χαρακτήρα συνυπάρχουν και συμβαδίζουν ιδιαίτερα τη Μεγάλη Εβδομάδα. Τη Μεγάλη Τετάρτη, εκτός από το ευχέλαιο στην εκκλησία, οι νοικοκυρές «αναπιάνουν» (=ανανεώνουν) το προζύμι για το ζύμωμα του ψωμιού όλης της χρονιάς. Σε πολλά μέρη το προζύμι το αναπιάνουν το Μεγάλο Σάββατο με άνθη από τον Επιτάφιο. Την Μεγάλη Πέμπτη το πρωί βάφουν τα αυγά και τοποθετούν το πρώτο, βαμμένο κόκκινο, στο εικονοστάσι. Το παλιό το πετούν στο ποτάμι. Κάποτε το κρατούσαν επτά χρόνια, να γίνει ο κρόκος του σαν κεχριμπάρι, και το είχαν φυλαχτό για τις έγκυες (κρατητήρα). Πηγαίνουν κατόπιν στην εκκλησία να κοινωνήσουν και μετά ζυμώνουν τα κουλούρια και τα ψωμιά της Λαμπρής. Σε πολλά μέρη οι νοικοκυρές μοιράζουν στην εκκλησία (κόλλυβα και ψωμάκια) ψυχούδια, κουμούτσια
Οίνος ευφραίνει καρδίαν !
Αναρωτηθήκατε ποτέ αν το αλκοόλ, για το οποίο γνωρίζουμε όλοι τις βλαβερές του συνέπειες, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μας κάνει καλό; Η απάντηση είναι ναι! Ο κυρίαρχος εκπρόσωπός του, το κρασί, είναι μια μορφή αλκοόλ από το οποίο μπορούμε να ευεργετηθούμε, καταναλώνοντάς το όμως πάντα με μέτρο.
Ο Louis Pasteur πίστευε ότι το κρασί είναι το υγιεινότερο από τα ποτά ενώ ακόμα νωρίτερα ο Πλάτωνας είχε επισημάνει: "Κανένα πράγμα πιο άριστο ούτε πολυτιμότερο από το κρασί δεν απέκτησε ποτέ η ανθρωπότητα από το Θεό". Μόνο αλήθεια θα μπορούσαν να είναι οι δυο αυτές παρατηρήσεις, αφού το οινόπνευμα φαίνεται να έχει συντροφέψει τον άνθρωπο, από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι σήμερα, σε ολόκληρη την ιστορία του πάνω στη γη.
Μπαχαρικά και μυρωδικά
Αναρωτηθήκατε ποτέ τι γεύση θα είχε ο,τιδήποτε τρώμε αν δεν υπήρχαν τα μπαχαρικά στη μαγειρική; Πως θα ήταν το παγωτό βανίλια χωρίς τη βανίλια, ο σιμιγδαλένιος χαλβάς χωρίς τη κανέλα και κάθε τι που έχει ιδιαίτερη νοστιμιά από τα μπαχαρικά ή τα μυρωδικά; Με τα μπαχαρικά όχι μόνο αναδεικνύουμε τις γεύσεις ή τις κάνουμε πιο έντονες αλλά και δημιουργούμε καινούργιες γεύσεις ανάλογα με τον συνδυασμό που χρησιμοποιούμε κάθε φορά.
Η χρήση των μπαχαρικών είναι μία πολύ παλιά συνήθεια στην διατροφή των ανθρώπων. Στα παλιότερα χρόνια υπήρχε η προκατάληψη ότι τα μπαχαρικά και τα μυρωδικά έπρεπε να χρησιμοποιούνται μόνο για ιατρικό σκοπό. Στην Αίγυπτο βρέθηκε πάπυρος του 1550 π.Χ. που καταγράφει περίπου 800 γνωστά βότανα, μπαχαρικά και μυρωδικά της εποχής.
Στις μέρες μας τα μπαχαρικά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της μαγειρικής, κάθε συνταγή και κάθε εθνική κουζίνα έχει τα δικά της και είναι εντυπωσιακό πόσο αλλάζει η γεύση σε ένα φαγητό προσθέτοντας η αφαιρώντας ελάχιστη ποσότητα από κάποιο μπαχαρικό
Το τέλος των ψαριών
Του Μανώλη Μανωλαράκη
Διατροφολόγου-Διαιτολόγου
Η συχνή κατανάλωση των ψαριών από όλες τις ηλικίες είναι απαραίτητη και σημαντικά οφέλη για την υγεία μας μπορούν να προκύψουν από την συστηματική κατανάλωσή τους.
Η σημερινή πραγματικότητα όμως είναι εφιαλτική. Τα ψάρια των ανοικτών θαλασσών σύντομα θα αποτελούν ανάμνηση του παρελθόντος. Η μόλυνση των θαλασσών προκαλεί σημαντική φθορά στους πληθυσμούς των ψαριών και οδηγεί πολλά ήδη στην εξαφάνιση. Η πιο σημαντική αιτία όμως είναι η αλόγιστη αλιεία και η τεχνολογική εξέλιξη των μεθόδων ψαρέματος που έχουν οδηγήσει στα όρια της εξαφάνισης σημαντικά είδη ψαριών. Αν η εκμετάλλευση των θαλασσών συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό τότε πολύ σύντομα, στα τέλη του αιώνα, το μεγαλύτερο ποσοστό των βρώσιμων ψαριών θα έχει εξαφανιστεί.
Ήδη σημαντικά είδη όπως ο μπακαλιάρος της Β. θάλασσας, σημαντικό συστατικό της διατροφής των Βόρειων λαών της Ευρώπης παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια πτώση κατά 75%. Η WWF International σε έκθεσή της προειδοποιεί ότι αν δεν σταματήσει η αλόγιστη και χωρίς μέτρο αλιεία, πολύ σύντομα τα αποθέματα θα εξαντληθούν. Ειδικότερα στην θαλάσσια περιοχή του Μπάρεντς όπου βρίσκεται το 50% των παγκόσμιων αποθεμάτων μπακαλιάρου η νόμιμη αλλά και η παράνομη αλιεία έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση τα αποθέματα του μπακαλιάρου. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι αν οι κυβερνήσεις της Νορβηγίας και της Ρωσίας δεν λάβουν μέτρα για να μειωθούν τα όρια επιτρεπόμενης αλίευσης πολύ σύντομα θα επαναληφτεί το εφιαλτικό σενάριο της Β. Αμερικής. Εκεί η εξαντλητική αλιεία οδήγησε σε 90 % μείωση των αποθεμάτων μπακαλιάρου κάτι που πρακτικά σημαίνει την εξαφάνιση του είδους από εκείνες τις περιοχές.
Ο καλός κηπουρός τον Απρίλιο
Μην αφήνετε καμία ευκαιρία να πάει χαμένη, αν η μέρα ξημερώσει ηλιόλουστη και ειδικά αν είναι Σαββατοκύριακο βγείτε στον κήπο ή στη βεράντα σας και χαρείτε τον ήλιο καθώς θα περιποιείστε τα φυτά σας.
Μην ξεχνάτε ότι ο Απρίλης είναι ο μήνας του Πάσχα και της Λαμπρής. Πέρα λοιπόν από τις υπόλοιπες πασχαλινές προετοιμασίες που κάνουμε στα σπίτια μας, πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερο βάρος στους κήπους και στα φυτά μας.
Φυτά εσωτερικού χώρου
Φυτά που απλώς ξεχειμώνιαζαν στο σπίτι σας ενώ συνήθως κατοικούν στο μπαλκόνι σας είναι καιρός να ετοιμάζονται για μετακόμιση. Πριν τα μεταφέρετε, αρχίστε να τα αφήνετε έξω για λίγες ώρες κάθε ημέρα, σταδιακά αυξάνοντας το χρόνο που μένουν έξω ώστε να συνηθίσουν την αλλαγή του περιβάλλοντος.
Αρχίστε να βγάζετε τα δοχεία με τους σπόρους σας έξω για λίγες ώρες κάθε ημέρα ώστε να συνηθίσουν κι αυτά την αλλαγή του περιβάλλοντος. Στη συνέχεια μεταφυτέψτε σε γλάστρες ή στον κήπο τα φυτά που έχουν φτάσει στο στάδιο των 4 φύλλων.
Αν σας περίσσεψαν σπόροι, κλείστε τους καλά σε αεροστεγή δοχεία ή μέσα σε αλουμινόχαρτο που θα το κλείσετε με σελοτέϊπ ώστε να διατηρηθούν φρέσκοι για του χρόνου. Οι σπόροι των λαχανικών που περίσσεψαν, μπορούν να διατηρηθούν καλύτερα σε αεροστεγές δοχείο σε κάποιο ράφι του ψυγείου σας.
Mountain bike
Τι είναι;
Το mountain bike είναι ένα ποδήλατο ειδικά σχεδιασμένο και κατασκευασμένο για κίνηση μακριά από τους δρόμους της πόλης, σε έδαφος δύσβατο και με μεγάλες κλίσεις. Οι συνθήκες αυτές απαιτούν γερή κατασκευή, ειδικά λάστιχα (τρακτερωτά), πολύ δυνατά φρένα και αμορτισέρ και ειδικό σύστημα σασμάν με πολλές (18 έως 27) ταχύτητες, που διευκολύνουν την ποδηλασία στο ανώμαλο έδαφος και στις ανηφοριές. Το mountain bike ξεκίνησε από την Αμερική, πριν από είκοσι περίπου χρόνια, και τελευταία γνωρίζει τεράστια αναγνώριση και κερδίζει πιστούς φίλους. Ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ελλάδα, μιας και οι καιρικές συνθήκες είναι ιδανικές. Από το 1996 το mountain bike ανήκει στα Ολυμπιακά αθλήματα.
. Χρειάζεται ειδική εκπαίδευση;
Βασική προϋπόθεση είναι βέβαια να ξέρει κάποιος ποδήλατο. Όμως στην περίπτωση του mountain bike χρειάζεται επιπλέον εκπαίδευση, γιατί οι εδαφικές συνθήκες είναι απαιτητικές και υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού. Η εκπαίδευση γίνεται στη χρήση των ταχυτήτων και στο πέρασμα απότομων σημείων (κατηφόρες, πετρώδη εδάφη, νερά, πεσμένοι κορμοί κ.α.). Υπάρχουν φορείς και σχολές που αναλαμβάνουν να σας διδάξουν τα βασικά, και μετά σταδιακά με την εξάσκηση θα τελειοποιήσετε την τεχνική σας.
. Πού και πότε γίνεται;
Μπορείτε να κάνετε mountain bike σχεδόν παντού στη φύση. Σε όλη την Ελλάδα μπορεί κανείς να βρει ειδικά μονοπάτια (trails) και να χαρεί την ποδηλασία στη φύση. Τέτοιες διαδρομές στην περιοχή της πρωτεύουσας υπάρχουν στην Πάρνηθα, στη Βαρυμπόμπη, στην Πεντέλη, και στο Διόνυσο. Περισσότερες όμως πληροφορίες για διαδρομές mountain bike θα πάρετε από τα τοπικά ποδηλατικά σωματεία. Το mountain bike γίνεται όλο το χρόνο κυρίως όμως το φθινόπωρο και την άνοιξη. Το καλοκαίρι λόγω υψηλής θερμοκρασίας ενδείκνυται μόνο τις πρωινές και απογευματινές ώρες.
: