Πάσχα στην Κέρκυρα
Mια από τις ομορφότερες πόλεις της Μεσογείου η Kέρκυρα που για πρώτη φορά αναφέρεται στην Oδύσσεια ως ο τελευταίος σταθμός του Oδυσσέα, πριν την επιστροφή του στην Iθάκη.
Tο μυθικό νησί των Φαιάκων, το σμαράγδι του Iονίου με τις ατέλειωτες φυσικές ομορφιές, το θρυλικό παρελθόν, τα αναγεννησιακά μνημεία, τις μουσικές μπάντες και τον κοσμοπολίτικο αέρα, σαγηνεύει και σήμερα τον επισκέπτη, όπως μάγεψε τον Oδυσσέα χαρίζοντάς του φιλοξενία και γαλήνη.
Tο καταπράσινο νησί της Kέρκυρας, με την απαράμιλλη ομορφιά είναι το βορειότερο νησί του Iονίου. Bρίσκεται στην είσοδο της Aδριατικής και είναι το κοντινότερο σημείο της Ελλάδας προς στην Ιταλία.
H παλιά πόλη εκτείνεται μεταξύ των δύο ενετικών φρουρίων. Tο λατινικό όνομα της Kέρκυρας Corfu, προέκυψε από την παραφθορά του βυζαντινού τοπωνυμίου Κορυφώ, λόγω των δύο κορυφών του Παλαιού Φρουρίου, μέσα στο οποίο ήταν οχυρωμένη η πόλη. Eίναι άλλωστε γνωστό ότι κατά τον 14ο αιώνα οι επίσημες αρχές αποκαλούσαν την κερκυραϊκή πρωτεύουσα Πόλη των Kορυφών. Μεγαλοπρεπής και αρχοντική, η Κέρκυρα αντλεί την αίγλη της από τις Ευρωπαϊκές επιρροές της, αφού υπήρξε σταυροδρόμι πολλών πολιτισμών. Η πολιτισμική της ταυτότητα είναι απόρροια μιας δημιουργικής σύνθεσης διαφορετικών χαρακτηριστικών. Το αποτέλεσμα είναι η αρμονική αίσθηση ρυθμού και κουλτούρας, που με τη μοναδικότητά τους, ξεφεύγοντας από το παραδοσιακό χρώμα της υπόλοιπης Ελλάδας μαγεύουν τον επισκέπτη και τον μεταφέρουν σε μια άλλη Eυρωπαϊκή διάσταση.
Τα Κίτρινα Γάντια
Σκηνοθέτης Αλέκος Σακελλάριος
Σενάριο Αλέκος Σακελλάριος
Παίζουν Νίκος Σταυρίδης, Μίμης Φωτόπουλος, Μάρω Κοντού, Μάρθα Βούρτση, Παντελής Ζερβός, Γιάννης Γκιωνάκης
Παραγωγός Δαμασκηνός & Μιχαηλίδης, Φίνος Φιλμ
Ημερομηνία κυκλοφορίας 1960
Μουσική Τάκης Μωράκης
Διάρκεια 79 λεπτά Γλώσσα Ελληνικά
Ελληνική ασπρόμαυρη κινηματογραφική παραγωγή (ταινία) της Φίνος Φιλμ με θέμα την παθολογική συζυγική ζήλια.
Υπόθεση
Ο Ορέστης (Νίκος Σταυρίδης) είναι ένας παθολογικά ζηλιάρης σύζυγος και τα πάντα του φαίνονται ύποπτα. Μία στάση σ΄ ένα εξοχικό καφενείο και η ανεύρεση κίτρινων γαντιών τον κάνουν να υποψιάζεται ότι η γυναίκα του, Ρένα (Μάρω Κοντού), τον απατά. Επιστρέφοντας στο σπίτι προσπαθεί να αντιστρέψει όλα τα άλλοθι της Ρένας.
Τελικά αφού διαπιστώνει ότι τίποτα δεν συμβαίνει και όλα ήταν συμπτωματικές παρεξηγήσεις και πριν ηρεμήσει νέο πονοκέφαλο θα του δημιουργήσει ο Μουστάκιας (Μίμης Φωτόπουλος) μέχρι να αντιληφθεί ότι πρόκειται για τον φίλο της υπηρέτριάς των Τούλας (Μάρθα Βούρτση). Μια κλασσική ταινία παθολογικής ζήλιας.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΛΑΤΟΣ
Κύριε Κόρο είναι μεγάλη μας τιμή να σας φιλοξενούμε στο περιοδικό μας.
Θα θέλαμε να σας κάνουμε μερικές ερωτήσεις και να μας παρουσιάσετε λίγο το μεγάλο έργο σας, όσο δυνατόν μπορεί να χωρέσει στις λίγες αυτές σελίδες.
Που γεννηθήκατε?
Γεννήθηκα στο χωριό Ανδρωνιάννη Ευβοίας, επαρχία Καρυστίας.
Επηρεαστήκατε από κάποιον? Πώς προέκυψε η ασχολία σας με την μουσική?
Μέσα στην οικογένεια υπήρχε γενικά η μουσική. Ο πατέρας μου ήταν ψάλτης. Έπαιζε λαούτο είχαμε και μαντολίνο στο σπίτι. Έτσι ξαφνικά μια μέρα σε ηλικία εννέα χρονών, χωρίς να μου πει κάτι , μου έφερε ένα βιολί. Ήταν μέσα σε μια σακούλα, παλιό μ' ένα δοξάρι χωρίς τρίχες επάνω. Έτσι απλά μου το έδωσε.
Πώς ξεκινήσατε?
Το πήρα στα χέρια μου χωρίς να γνωρίζω τίποτα. Μου άρεσε όμως και άρχισα να το ερευνώ μόνος μου. Πήγαινα στην αγορά και άκουγα εκεί κανένα δίσκο από το γραμμόφωνο. Γύριζα στο σπίτι και προσπαθούσα να παίξω αυτά που είχα ακούσει
Οι γονείς σας ασχολούνταν με την μουσική?
Ο πατέρας μου μόνο. Βέβαια όπως σας είπα και πιο πάνω γενικά υπήρχε η μουσική στο σπίτι μας. Και οι αδερφάδες μου γνωρίζαν. Όλοι με τον τρόπο τους είχαν μια επαφή. Καμιά ψαλμωδία, λίγο τραγουδάκι για μέσα στο σπίτι.
Ποια όργανα μάθατε? Γιατί αγαπήσατε το βιολί πιο πολύ από όλα?
Μόνο το βιολί. Το μαντολίνο υπήρχε αλλά δεν είχε αισθήματα να παρουσιάσει. Το βιολί το πήρα στα χέρια μου και το ήθελα. Έχει ίδιο κούρδισμα με το μαντολίνο, MI , LA , RE , SOL . Είναι τυφλό όργανο γι' αυτό είναι και δύσκολο.
Κρασί
Η λέξη "κρασί" αντικατέστησε τη λέξη "οίνος" στους βυζαντινούς χρόνους -η αντικατάσταση αυτή επιταχύνθηκε ίσως από το ότι ο "οίνος" (όπως και ο "άρτος") αποτελούσε πλέον όρο του χριστιανικού λειτουργικού-θρησκευτικού λεξιλογίου, μετατράπηκε δηλαδή σε "λέξη ταμπού". Η λέξη κατάγεται, με μεσολάβηση των τύπων κρασίν<κρασίον, από τη λέξη κράσις=ανάμειξη, που με τη σειρά της είναι παράγωγο του ελληνικού θέματος κρα-<ινδοευρωπαϊκό θέμα kera - (πρβλ. το ρήμα κεράννυμι=αναμειγνύω και το ουσ. κρατήρ=σκεύος ανάμειξης). Η ετυμολογία της λέξης αντανακλά τη συνήθεια των αρχαίων Ελλήνων να πίνουν το κρασί τους ανακατεμένο με νερό.
Η λέξη "οίνος" μαρτυρείται στην ελληνική γλώσσα ήδη από τους μυκηναϊκούς χρόνους (στη γραμμική Β: wo - no , μεταγραφόμενο: F οίνος), ωστόσο δεν είναι γνωστή η προέλευσή της. Η λέξη απαντάται σε όλες σχεδόν τις γλώσσες της Μεσογείου καθώς και στις περισσότερες της ινδοευρωπαϊκής οικογένειας. Οι τύποι των σημιτικών γλωσσών (εβρ. jajin , αραβ. wain ) θεωρούνται δάνεια από γειτονικούς λαούς. Οι κελτικοί τύποι (αρχ. ιρλανδ. fin , γαλατ. gwin ) θεωρούνται δάνειο από τη λατινική γλώσσα ( vinum ), κάτι που ορισμένοι δέχονται και για το γοτθικό-γερμανικό wein , από το οποίο με τη σειρά τους κατάγονται πιθανότατα οι τύποι των σλαβικών και βαλτικών γλωσσών. Υποστηρίχθηκε ότι η καταγωγή της λέξης είναι ινδοευρωπαϊκή, από τη ρίζα uei - ή wei - "κάμπτω, στρέφω" με αναφορά στη χαρακτηριστική μορφολογία της αμπέλου (πρβλ. λατιν. vitis =άμπελος, επίσης ελλ. ιτύς, λατιν. vitus και γερμ. weide =ιτιά). Πιθανότερη εκδοχή θεωρείται ωστόσο ότι η λέξη προήλθε από μια άγνωστη γλώσσα της περιοχής του νοτίου Καυκάσου-Εύξεινου Πόντου, από όπου επίσης δείχνει να κατάγεται η σύγχρονη άμπελος
. Η Λαμπρή και το δημοτικό Του Γιάννη Κριτσαντώνη
« Η διάθεση και η παράδοση για μια μεγάλη ανοιξιάτικη γιορτή υπήρχε πάντοτε στην Ελλάδα, αλλά με τη χριστιανική διδασκαλία, η ανάσταση του Χριστού ήταν ό,τι καλύτερο και συμβολικότερο μπορούσε να συνοδεύσει τη χαρά των ανθρώπων για την ανακαίνιση της Δημιουργίας», υποστηρίζει ο ερευνητής της παράδοσης Παναγιώτης Μυλωνάς και δεν έχει άδικο.
«Πάσχα το τερπνόν
Πάσχα Κυρίου, Πάσχα
Πάσχα πανσεβάσμιον ημίν ανέτειλεν»
αναγγέλλει ο εκκλησιαστικός υμνωδός, αλλά και εμείς τραγουδάμε, έχοντας ένα αντιπροσωπευτικό τραγούδι, αντίστοιχο και ανάλογο με το «σήμερον τα ουράνια συναγάλλεται τη γη», όπου λέει:
«Σήμερα χριστός Ανέστη
και στους ουρανούς ευρέθη.
Σήμερα και οι παπάδες
λειτουργάν σαν δεσποτάδες.
Σήμερα και τα κορίτσια
στέκονται σαν κυπαρίσσια.
Σήμερα τα παλικάρια
στέκονται σαν τα βλαστάρια.
Σήμερα κι οι παντρεμένες
είναι λαμπροφορεμένες.»
Είναι αλήθεια ότι η Εκκλησία με την υμνογραφία της και τις τελετές της, έχει δώσει πρώτη το σύνθημα για τον ενθουσιασμό και την αναστάσιμη χαρά που κυριεύει τα χριστιανικά πλήθη, ιδιαίτερα τον ελληνικό λαό, μπροστά στο γεγονός της αναστάσεως του Χριστού, λέγοντας «Αύτη η κλητή και Αγία ημέρα, η μία των Σαββάτων, η βασιλίς και κυρία εορτών εορτή και πανήγυρις εστί πανηγύρεων!»
Αλλά μην ξεχνάμε και τον κατηχητικό λόγο του ίδιου του Χρυσοστόμου που παρακινεί επί αιώνες τώρα τους πιστούς στη χαρά: «Πλούσιοι και πένητες, μετ' αλλήλων χορεύσατε. Νηστεύσαντες και . μη νηστεύσαντες, ευφράνθητε σήμερον. Η τράπεζα γέμει, τρυφήσατε πάντες..!»
ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΕΘΙΜΑ
Η λέξη Πάσχα προέρχεται από την εβραϊκή « pasah » που σημαίνει διάβαση. Οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα σε ανάμνηση της απελευθέρωσής τους από τους Αιγυπτίους και της διάβασης της Ερυθράς θάλασσας, ενώ οι χριστιανοί γιορτάζουν την ανάσταση του Σωτήρα και τη διάβαση από το θάνατο στη ζωή. Η αντίστοιχη ελληνική λέξη για το Πάσχα είναι Λαμπρή, διότι η μέρα της ανάστασης του Χριστού είναι μέρα ευφρόσυνη.
Το Πάσχα είναι κινητή γιορτή. Ο εορτασμός της ορίζεται κάθε χρόνο για την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας. Πληθώρα εθίμων και παραδόσεων αναβιώνουν κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που προηγείται του Πάσχα (Μεγάλη Εβδομάδα) σε όλες τις περιοχές του ελληνικού χώρου.
Πασχαλιάτικη υμνογραφία, ανακατεμένη με το φως των λαμπάδων που κρατούν οι χριστιανοί στο χέρι, με τα γιορτινά ρούχα των πιστών και το χαρούμενο βλέμμα τους «Χριστός Ανέστη».αυτή είναι η ελληνική Λαμπρή!
Η Λαμπρή όμως υπάρχει και στην ύπαιθρο, στην θάλασσα και στο βουνό. Τη νιώθουμε στο άρωμα των λουλουδιών, στο φιλί της αγάπης, στα χοιροστάσια, στις ψησταριές, στο ποτήρι με το κρασί, στα όργανα και τα τραγούδια αλλά και στο χορό.
Πριν την Μ. Εβδομάδα έχουμε το Σάββατο του Λαζάρου, όπου θεωρείται μέρα του θανάτου και της ζωής. Ο Λάζαρος είναι μια μορφή που εμπνέει σεβασμό στον ελληνικό λαό. Σήμερα δεν γίνονται πια εκδηλώσεις την ημέρα αυτή όπως τα παλιά χρόνια. Ένα πολύ γνωστό έθιμο ήταν τα κάλαντα του Λαζάρου που τραγουδιόντουσαν, ενώ σήμερα σε ελάχιστες περιοχές εξακολουθεί να υπάρχει το έθιμο αυτό. Τα κάλαντα τα τραγουδούσαν σχεδόν μόνο γυναίκες, κοπέλες διάφορων ηλικιών αλλά και κορίτσια της παντρειάς που τις ονόμαζαν «Λαζαρίνες».
Την παραμονή της ημέρας αυτής οι Λαζαρίνες πήγαιναν στα χωράφια και μάζευαν λουλούδια για να στολίσουν το καλάθι τους την επόμενη μέρα όπου ντύνονταν με τοπικές ενδυμασίες. Γύριζαν από σπίτι σε σπίτι τραγουδούσαν τα κάλαντα του Λαζάρου και ο κόσμος τους έδινε, αυγά, χρήματα, φρούτα , οτιδήποτε είχαν σε φαγώσιμο. Τα λόγια από τα κάλαντα αναφέρονται στην ανάσταση του Λαζάρου.
Τα έθιμα του Λαζάρου στα χρόνια της σκλαβιάς είχαν κοινωνικό σκοπό, γιατί οι τα νέα κορίτσια δεν έβγαιναν τότε συχνά έξω από το σπίτι, γιατί φοβόντουσαν την αρπαγή από Τούρκους έτσι η μέρα αυτή ήταν αφορμή για να γίνουν γνωριμίες , νυφοδιαλέγματα όπου μετά από λίγο καιρό ακολουθούσαν προξενιά ακόμα και γάμοι.
ΕΦΗ ΘΩΔΗ
Αποκλειστική συνέντευξη για το περιοδικό «Έλατος»
Κυρία Θώδη ο κόσμος σας αγαπάει πάρα πολύ και σας ακολουθεί σε κάθε εκδήλωση και σε κάθε χώρο που εμφανίζεστε. Σε τι πιστεύετε ότι οφείλεται αυτό?
Ο κόσμος νοιώθει ότι δεν τους κοροϊδεύω. Νιώθει ότι είμαι αληθινή, το βλέπουν και οι ίδιοι ότι κι εγώ τους αγαπάω. Έρχονται γιατί το θέλουν μέσα από την ψυχή τους, δεν βλέπουν κάτι το ψεύτικο.
Τι πιστεύετε ότι σας διαφοροποιεί από τις υπόλοιπες τραγουδίστριες του χώρου?
Εγώ πιστεύω ότι δίνω την ψυχή μου! Αυτό που νιώθω το εισπράττει ο κόσμος, επικοινωνώ με τον κόσμο, κάτι που είναι δύσκολο για τους καλλιτέχνες. Βλέπουν και οι ίδιοι ότι κουράζομαι πάρα πολύ και δίνω τα πάντα γι' αυτούς. Πώς ένας καλλιτέχνης κρατάει την αξία του με την πάροδο των χρόνων?
Οι αξίες κερδίζονται μέρα με τη μέρα βέβαια! Όταν είσαι αληθινός, ο κόσμος το καταλαβαίνει. Έχει βαρεθεί να βλέπει όλους αυτούς τους καλλιτέχνες που τρέχουν από δω και από κει, από πάρτι, ψάχνοντας να βρουν τρόπο να προκαλέσουν τα βλέμματα και ενώ ο απλός κόσμος έχει τόσα προβλήματα και τόσες σκοτούρες, τόσο άγχος, αναρωτιέται πώς ο άλλος περνάει, τι κάνει. Μέρα με τη μέρα ο καλλιτέχνης κερδίζει την αξία του. Δεν πρέπει να κάνει πράγματα που θα έκρινε άσχημα και ο ίδιος τον εαυτό του, να προσέχει πάρα πολύ.
Πώς ξεκινήσατε την πετυχημένη καριέρα σας?
Ξεκίνησα στα 17 μου χρόνια. Διάλεξα έναν πολύ δύσκολο δρόμο, δεν διάλεξα τον εύκολο. Διάλεξα να δουλέψω στα πανηγύρια, διάλεξα να μάθω τη δουλειά, να έχω επικοινωνία με τον κόσμο ενώ θα μπορούσα να διαλέξω τον εύκολο δρόμο, να πιάσω όλα τα μαγαζιά της Αθήνας και να δουλέψω. Εγώ θέλησα όμως να ξεκινήσω από την επαρχία! Ήθελα να δουλέψω στα πανηγύρια, εκεί κοντά στον κόσμο.
Και ο κόσμος το εκτίμησε απίστευτα αυτό.
Βέβαια.γιατί όταν εγώ τραγουδούσα σε όλα τα πανηγύρια, ερχόντουσαν και λέγανε «είναι η δικιά μας η Έφη». Τους έλεγα τα τραγούδια που θέλανε, χορεύανε. Εγώ ήμουν πάντα με το χαμόγελο στα χείλη αν και είναι πάρα πολύ δύσκολο. Πότε μπορείς να έχεις κέφι, πότε δεν μπορείς. Πρέπει να είσαι όμως πάντα με καλή διάθεση, πάντα έτοιμη για να διασκεδάσεις τον κόσμο που έχει έρθει για σένα! Για την Έφη ΤΟΥΣ! Εγώ όταν ανεβαίνω πάντα στην σκηνή ξεχνάω τα πάντα, δεν έχω προβλήματα, είμαι αποκλειστικά για τον κόσμο. Ο κόσμος έρχεται εκεί για να διασκεδάσει, να ανοίξει η ψυχή του όχι να με βλέπει εμένα με μούτρα.
: