Παραδοσιακός γάμος
«Ο Ελληνισμός είναι πλούσιος από έθιμα και παραδόσεις. Κάθε περιοχή έχει τις δικές της παραδόσεις που την ξεχωρίζουν, όμως υπάρχουν κάποια έθιμα που είναι ίδια σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας.»
Ο Γάμος, αποτελεί ένα από τα επτά μυστήρια της Εκκλησίας μας και διατηρείται αιώνες τώρα τις. Τα έθιμα τις σχετικά μ' αυτόν πολύ λίγα διατηρούνται και μερικά είναι κοινά σε όλη την Ελλάδα. Από τα αρχαία χρόνια ήταν και είναι σταθμός στην ιστορία του ανθρώπου. Δυο άνθρωποι με τις ευχές των γονιών τις και τις ευλογίες τις Εκκλησίας, καλούνται «εις γάμου κοινωνία», «εις σάρκα μίαν», να είναι μαζί τις χαρές και τις λύπες τις ζωής. Αυτό άλλωστε συμβολίζει και το κρασί που πίνουν από το ίδιο ποτήρι κατά τη διάρκεια του Μυστηρίου να δουν «τέκνα τέκνων».Τα χρόνια τις αρχαιότητας αλλά και στα νεότερα χριστιανικά χρόνια μέχρι και τα μέσα του αιώνα τις, τον πρώτο λόγο για το γάμο τον είχαν συνήθως οι γονείς.
Συνήθως οι γάμοι γινόντουσαν σε μικρή ηλικία 15-17 ετών. Πριν από τον γάμο γινόταν ο αρραβώνας. Όταν τα παιδιά τα συμφωνούσαν και κανόνιζαν να παντρευτούν το ανακοίνωναν τις γονείς τους., άρχιζαν οι επισκέψεις με θέμα συζητήσεων την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των δυο οικογενειών, τυχόν συγγένεια που θα ήταν αιτία ματαίωσης του γάμου και μετά πήγαινε ο προξενητής από το σπίτι του γαμπρού για να συζητήσει με τον πατέρα τις νύφης τις λεπτομέρειες.
Κάποιες φορές γινόταν και το «κλέψιμο τις νύφης», όταν οι νέοι αντιμετώπιζαν προβλήματα που δεν τις επέτρεπαν να παντρευτούν. Σχετική είναι άλλωστε και η παροιμία «αν θέλει η νύφη κι ο γαμπρός, τύφλα να' χει ο πεθερός. Οι προσκλήσεις δεν ήταν γραπτές όπως σήμερα. Παιδιά γύριζαν το βράδυ στα σπίτια των συγγενών και έδιναν 3 γαρίφαλα, μπαχαρικά. Ο γάμος γινόταν πάντα Κυριακή και το στεφάνωμα δεν γινόταν με αγορασμένα στέφανα αλλά υπήρχαν ειδικά μεταλλικά ή ασημένια στέφανα της εκκλησίας βαριά.
Κυκλάδες
Στο κέντρο του αρχιπελάγους, οι Κυκλάδες δημιουργήθηκαν πριν από εκατομμύρια χρόνια, από τις γεωλογικές αναστατώσεις που σημειώθηκαν στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Στις αναστατώσεις αυτές αλλά και στους σεισμούς και στις εκρήξεις των ηφαιστείων οφείλεται και το ιδιότυπο σχήμα τους, καθώς και η σύσταση του εδάφους τους.
Στους μύθους οι Κυκλάδες συνδέονται στενά με τον Ποσειδώνα, στον οποίο αποδίδεται η δημιουργία τους. Λέγεται ότι πήραν το όνομά τους από τις νύμφες Κυκλάδες, τις οποίες ο θεός της θάλασσας μεταμόρφωσε σε νησίδες, όταν προκάλεσαν την οργή του. Υπάρχουν όμως και άλλες παραδόσεις για την ονομασία τους από τη λέξη κύκλος, είτε επειδή εκτείνονται γύρω από τη Δήλο σε νοητό κύκλο είτε επειδή οι άνεμοι, που φυσούν ορμητικοί, ανάγκαζαν τα πλοία να περιστρέφονται.
Σε μυθικές μορφές αποδίδεται και η ίδρυση του κάθε νησιού ξεχωριστά, ενώ πλήθος από παραδόσεις αντικατοπτρίζουν την πολυκύμαντη ιστορία τους. Γιατί οι Κυκλάδες λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα, την Ασία και την Αφρική, υπήρξαν σε όλη την διάρκεια της ιστορίας τους η γέφυρα για την ανάπτυξη των δρόμων του εμπορίου και την εξάπλωση του πολιτισμού.
Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει με τη φύση, να γνωρίσει ένα μέρος της ελληνικής παράδοσης και ξεχωριστά προϊόντα, καθώς και να πάρει μέρος σε μοναδικά πανηγύρια και ντόπιες γιορτές. Πρωτεύουσα των Κυκλάδων είναι η Ερμούπολη της Σύρου, μία από τις ομορφότερες πόλης της Ελλάδας.
Τις Κυκλάδες αποτελούν τα νησιά: Αμοργός, Ανάφη, Άνδρος, Αντίπαρος, Δήλος, Ίος, Κέα, Κίμωλος, Κύθνος, Μήλος, Μύκονος, Νάξος, Πάρος, Σαντορίνη, Σέριφος, Σίφνος, Σύρος, Τήνος, Φολέγανδρος. Κάποια από αυτά θα επισκεφτούμε μαζί σε ένα σύντομο οδοιπορικό στα πανέμορφα ελληνικά νησιά μας, τις Κυκλάδες
Αρετή Κετιμέ
«Μου αρέσει να μελετώ και να ψάχνω τις μουσικές παραδόσεις των τόπων της χώρας μας»
Συνέντευξη στον Μιχάλη Κουμπιό
Το σαντούρι ανήκει στην οικογένεια των εγχόρδων κρουστών μουσικών οργάνων. Έχει έκταση τρεις και μισή οκτάβες και κουρδίζεται χρωματικά. Η χαμηλότερη νότα είναι η φα και η ψηλότερη η σι. Ο ήχος στο σαντούρι παράγεται από το χτύπημα των χορδών με δυο ειδικά ραβδάκια, τις μπακέτες. Ο εκτελεστής πρέπει να φροντίζει να χτυπά τις χορδές στο μέρος που εξέχουν, αποφεύγοντας το χτύπημα στα διαστήματα μεταξύ των χορδών, για να μη δημιουργείται ακαθόριστος ήχος.
Αρετή, σου αρέσει να σε αποκαλούν καλλιτέχνη;
Για μένα ο κάθε άνθρωπος που κάνει καλά τη δουλειά του είναι καλλιτέχνης. Έχοντας κανείς τις απαραίτητες γνώσεις και την αγάπη σε αυτό που κάνει είναι καλλιτέχνης. Ένας καλός τεχνίτης, δηλαδή. Μου αρέσει λοιπόν να με αποκαλούν έτσι, γιατί όσοι μου το λένε αυτό σημαίνει ότι με θεωρούν καλή σε αυτό που κάνω.
Αλήθεια, αυτό πιστεύεις πως είναι ο καλλιτέχνης;
Ναι, δεν ξέρω. Στο μέλλον, μπαίνοντας πιο βαθιά στη μουσική, μπορεί να αλλάξω γνώμη.
Πόση σημασία έχει για σένα η μουσική;
Πολύ μεγάλη. Ζω μέσα στη μουσική. Είναι σπουδαίο να μαθαίνω και να ανακαλύπτω κάθε μέρα καινούργια πράγματα για την οργάνωση των ήχων. Μέσα από τη μουσική εκφράζονται συναισθήματα, αλλά, πέρα από το προσωπικό, αυτό που έχει μεγάλη σημασία για μένα είναι η συλλογικότητα. Ότι δηλαδή μέσα από τη μουσική μπορούμε οι άνθρωποι να επικοινωνήσουμε. Να συγκινηθούμε μαζί αλλά και να διασκεδάσουμε.
Πώς ανακάλυψες το ταλέντο σου;
Ειλικρινά δεν ξέρω αν έχω ταλέντο. Αυτό που ξέρω είναι ότι όλοι στο σπίτι μου αγαπούν τη μουσική. Ξεκίνησα τεσσάρων χρόνων με πιάνο, αλλά δεν τα πήγα και ιδιαίτερα καλά. Τώρα όμως προσπαθώ με το πιάνο περισσότερο. Νιώθω καλά τραγουδώντας και παίζοντας παραδοσιακά τραγούδια. Σημαίνουν πολλά για μένα. Νομίζω ότι τα κουβαλώ μέσα μου από την ώρα που γεννήθηκα. Ειλικρινά δεν ξέρω. Δεν θα πω εγώ αν έχω ταλέντο. Ο κόσμος θα το κρίνει αυτό. Βέβαια, για να προχωρήσει κανείς στη μουσική πρέπει να έχει καλούς δασκάλους. Είναι το πιο σημαντικό. Εγώ, έχοντας περάσει δυσάρεστα με όχι καλούς δασκάλους, τώρα νιώθω ευτυχισμένη που έχω για δασκάλους μου την Αγγελίνα Τκάτσεβα στο κλασικό σαντούρι και τον Ανδρέα Κατσιγιάννη στο παραδοσιακό. Είναι δυο διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης. Ο Ανδρέας είναι πιο κοντά στον παραδοσιακό ρουμανικό τρόπο παιξίματος και η κυρία Αγγελίνα στον κλασικό ρωσικό.
Νάσια Κονιτοπούλου
«Υπάρχει μια Ελλάδα που . αντιστέκεται!»
Κυρία Κονιτοπούλου, χαιρόμαστε πολύ που σας φιλοξενούμε στις σελίδες του περιοδικού «Έλατος».
Είσαστε κόρη του Γιώργου Κονιτόπουλου, του πατριάρχη της νησιώτικης μουσικής. Πόσο βαρύ ήταν το όνομα αυτό κατά την διάρκεια της καριέρας σας?
Το όνομα του πατέρα μου ήταν και είναι πολύ βαρύ. Θέλω ό,τι κάνω καλλιτεχνικά να είναι αντάξιο του ονόματος του πατέρα μου. Όχι ισάξιο, γιατί αυτό είναι κομματάκι δύσκολο, μιας και προσωπικότητες σαν τον Γιώργο Κονιτόπουλο δεν γεννιούνται κάθε μέρα.
Θεωρήσατε υποχρέωσή σας να ασχοληθείτε με το νησιώτικο τραγούδι ή ήταν για εσάς κάτι που θέλατε από την αρχή?
Ποτέ δεν θα έκανα κάτι στα επαγγελματικά μου επειδή θα έπρεπε. Να επιλέξω επάγγελμα επειδή πρέπει? Από μικρή μου άρεσε το θέατρο, ο χορός, το τραγούδι.
Χωρίς να έχω μεγαλώσει, ούτε γεννηθεί στην Νάξο (Κινίδαρος είναι το χωριό μας) ένιωθα πάντα να κυλάει στο αίμα μου η αγάπη για το νησί, τους ανθρώπους, τα έθιμα, τις συνήθειές τους. Άσε πια όταν πλησίαζα τη θάλασσα. Θα μπορούσα να κάθομαι με τις ώρες σε μία ακρογιαλιά και να την ατενίζω.
Συμπέρασμα : Ασχολήθηκα με το νησιώτικο τραγούδι γιατί το είχα μέσα μου.
Μιλήστε μας για τα παιδικά σας χρόνια στην μεγάλη οικογένεια των Κονιτοπουλαίων.
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα σε μια γειτονιά του Γαλατσίου, όπου τότε ήταν ελάχιστα σπίτια στα Τουρκοβούνια. Από τις ξαδέρφες μου έκανα παρέα με την Στέλλα. Ερχόταν και ανεβαίναμε στο βουνό που ήταν απέναντι από το σπίτι μου και παίζαμε και τραγουδάγαμε.
Θυμάμαι τον πατέρα μου να κλείνεται σ΄ ένα δωμάτιο και να γράφει τραγούδια, να κοιμάμαι και να ξυπνάω με τους ήχους του βιολιού. Θυμάμαι τις θείες, θείους κι άλλο κόσμο καλλιτεχνικό να έρχεται σπίτι μας για πρόβες. Εκείνα τα χρόνια νομίζω ότι ήταν τα καλύτερα μου. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις ατελείωτες ώρες παιχνιδιού με τα παιδιά της γειτονιάς.
Θυμάστε κάποια χαρακτηριστικά ήθη και έθιμα του νησιού σας?
Αυτό που θυμάμαι από τις διακοπές που πήγαινα είναι η κούνια που έδεναν σε ένα δασάκι την ημέρα του Πάσχα και έκαναν κούνια όλες οι ελεύθερες κοπελιές του χωριού.
Την Πρωτομαγιά γίνεται της κακομοίρας. Ξυπνάει ο κόσμος το πρωί και βλέπει στις ταράτσες των σπιτιών γαϊδάρους που τους έχουν ανεβάσει από το προηγούμενο βράδυ τα κοπέλια του χωριού (αγόρια).
Άνδρος ένα νησί για όλες τις εποχές!
Αν και είναι κυκλαδίτικο νησί, και το δεύτερο σε μέγεθος, κάποια μέρη της Άνδρου μοιάζουν σαν να έχουν μεταφερθεί από το Πήλιο.
Η Άνδρος είναι διάσημη για δύο πράγματα - την διεθνή έκθεση σύγχρονης τέχνης κάθε καλοκαίρι και τους ιδιοκτήτες πλοίων - αλλά η Άνδρος για την οποία θα σας μιλήσουμε δεν έχει σχέση με κανένα από αυτά. Ούτε πρόκειται να εξυμνήσουμε τις δεκάδες αναλλοίωτες παραλίες. Είναι πράγματι όμορφες και θα τις βρείτε σε οποιονδήποτε τουριστικό οδηγό. Εδώ θα σας παρουσιάσουμε την ενδοχώρα της Άνδρου, το καταπράσινο εσωτερικό με τις καστανιές και τα οπωροφόρα δέντρα, τα χωριά όπου δεν υπάρχει ούτε ένα δωμάτιο για ενοικίαση ή μια καρτ-ποστάλ να αγοράσεις, τους περιστερώνες και τις μικρές εκκλησίες, και τα ατελείωτα λιβάδια από σκούρα μπλε λούπινα.
Αν και είναι κυκλαδίτικο νησί, και το δεύτερο σε μέγεθος, κάποια μέρη της Άνδρου μοιάζουν σαν να έχουν μεταφερθεί από το Πήλιο. Ακόμα και τα χρόνια που υπάρχει ξηρασία, οι πηγές και τα ρυάκια διατηρούν ένα μεγάλο μέρος της πράσινο, ενώ περισσεύει αρκετό για να γεμίσουν χιλιάδες μπουκάλια με ανθρακούχο και μη νερό Σάριζα για εξαγωγή στην υπόλοιπη Ελλάδα. Διασκορπισμένα σε διάφορες ρεματιές βρίσκονται τα ερείπια πέτρινων νερόμυλων καλυμμένα με κισσό, οι οποίοι κάποτε άλεθαν το σιτάρι του νησιού, ενώ ένας μεγάλος υδροτροχός, ακίνητος τώρα, τροφοδοτούσε το εργοστάσιο ζυμαρικών στα Αποίκια το 19ο αιώνα.
Πέτρινες γέφυρες με μια καμάρα διασχίζουν ορμητικά ποτάμια στις Στενιές και το Αλαδινό, κι άλλο νερό ξεπηδάει από το σιντριβάνι σε σχήμα κεφαλιού λιονταριού στις Μένητες - όλα στο κέντρο του νησιού αρκετά κοντά στη Χώρα. Σε αυτή την πλευρά του νησιού, τα κυπαρίσσια, οι λεμονιές και τα άλλα δέντρα είναι τόσο πυκνά που καλύπτουν σχεδόν ολόκληρα, εκτός από τους πάνω ορόφους, τα ενετικά αρχοντικά που βρίσκονται στις χαμηλότερες πλαγιές του όρους Πέταλο, το πιο ψηλό βουνό της Άνδρου. Απέναντι από αυτά, ακριβώς κάτω από την κορυφογραμμή μιας χαμηλότερης σειράς από γκρίζους βράχους, λάμπει η ολόλευκη πρόσοψη του Μοναστηριού της Παναχράντου, χωρίς καμία βλάστηση να την κρύβει. Νέο τον 10ο αιώνα, είναι το παλαιότερο και πιο πλούσιο από τα έξι μοναστήρια του νησιού, αλλά συχνά ο μόνος μοναχός που μένει εκεί είναι ο πάτερ Ευδόκιμος. Αν είστε τυχεροί και δεν είναι περιστοιχισμένος από επισκέπτες, μπορεί να προσφερθεί να σας μαγειρέψει μεσημεριανό - παραδοσιακά μια καταπληκτική μακαρονάδα με σάλτσα ντομάτα και ντόπιο τυρί.
Ντομάτα
Tο πρώτο σε κατανάλωση λαχανικό στον κόσμο
Kαταναλώνεται ωμή, συνήθως σε διάφορες σαλάτες, και μαγειρεμένη με πολλούς τρόπους. H σάλτσα ντομάτας, μάλιστα, αποτελεί βασικό συστατικό της μεσογειακής κουζίνας. Για πολλά χρόνια, η ντομάτα μαζί με ψωμί, τυρί και ελιές αποτελούσε το εθνικό μας κολατσιό. Παρόλο που οι ντομάτες δεν λείπουν καμία μέρα του χρόνου από τις λαϊκές αγορές και τα μανάβικα, η ντοματιά είναι φυτό θερμών περιοχών και γι' αυτό στη χώρα μας καλλιεργείται το καλοκαίρι, δίνοντας παραγωγή από τα τέλη Mαΐου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου. H ντοματιά ανήκει στην κατηγορία των σολανιδών, μαζί με την πατατιά, τη μελιτζανιά και τον καπνό, αφού τα φύλλα τους περιέχουν σολανίνη, που είναι δηλητηριώδης ουσία.
Ντομάτα για βιταμίνες και στο αδυνάτισμα
Η ντομάτα αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από νερό και βιολογικές ουσίες. Είναι πολύ φτωχή σε θερμίδες και για το λόγο αυτόν μια έξοχη τροφή για αδυνάτισμα. Η ντομάτα περιέχει πολύ βιταμίνη C, που δυναμώνει την άμυνα του οργανισμού μας. Τα δυο τρίτα της ημερήσιας ανάγκης μας στη βιταμίνη αυτή καλύπτονται ήδη από δυο μέτριες ντομάτες. Επίσης περιέχει σε αφθονία το φολικό οξύ, που είναι απαραίτητο για την αναδόμηση και την αποκατάσταση των κυττάρων του οργανισμού. Όσοι παίρνουν φάρμακα, πίνουν πολύ αλκοόλ ή τρώνε πολύ κρέας, καθώς επίσης και οι έγκυες γυναίκες και οι ηλικιωμένοι, επειδή έχουν αυξημένη ανάγκη σε φολικό οξύ, είναι καλό να καταναλώνουν πολλές ντομάτες. Το θαυματουργό αυτό φυτό περιέχει και βιταμίνη Ε για τη γονιμότητα και για ολοκληρωμένη σεξουαλική ζωή, βιταμίνες από την ομάδα της βιταμίνης Β για την εύρυθμη λειτουργία του μεταβολισμού και για γερό νευρικό σύστημα, όπως και χρώμιο, το οποίο ενδιαφέρει κυρίως τους διαβητικούς, επειδή βοηθά σε διαταραχές κατά την αξιοποίηση του σακχάρου. Περιέχει επίσης σελήνιο, που ανήκει στις ουσίες που προστατεύουν από τον καρκίνο, επειδή παίζει σημαντικό ρόλο για το ανοσοποιητικό σύστημα, κάλιο για την υποστήριξη της καρδιακής λειτουργίας, μαγνήσιο ενάντια στα συμπτώματα του στρες και τις μυϊκές κράμπες, όπως επίσης και σίδηρο, χαλκό και μαγγάνιο.
Η θεία απ΄ το Σικάγο (κωμωδία)
Ελληνική ασπρόμαυρη κινηματογραφική ταινία
Πρώτη προβολή : 16-12-1957
Παραγωγή : ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ
Σενάριο - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος
Ηθοποιοί: Ορέστης Μακρής (Χαρίλαος), Ελένη Ζαφειρίου (Ευτέρπη - σύζ. Χαρίλαου), Γκέλυ Μαυροπούλου (Ελένη - κόρη), Τζένη Καρέζη (Κατίνα - κόρη), Μαργαρίτα Παπαγεωργίου (Μαρία - κόρη), Νίκη Παπαδάτου (Αγγελική - κόρη), Γεωργία Βασιλειάδου (η Θεία Καλλιόπη), Παντελής Ζερβός (Ξενοφών), Στέφανος Στρατηγός (δικηγόρος), Θόδωρος Δημητρίου (μηχ/κός Ζέριγκας) και Δημήτρης Παπαμιχαήλ - πολύ νέος- ως Κωστάκης).
Μουσική : Τάκης Μωράκης
Διεύθυνση φωτογραφίας - Μοντάζ : Ντίνος Κατσουρίδης
Μακιγιάζ : Στ. Κελεσίδης
Αριθμός εισιτηρίων : 142,459 (1 η σε 28 ελληνικές παραγωγές)
Υπόθεση έργου: Ο Χαρίλαος, απόστρατος αξιωματικός με πολύ αυστηρές και συντηρητικές αρχές μεγαλώνει τις κόρες του με ... στρατιωτική πειθαρχία και παρ΄ όλη την επιθυμία του να τις παντρέψει δεν τις αφήνει πουθενά μόνες ούτε άνδρας να πλησιάσει. Τα πάντα όμως ανατρέπονται όταν φθάνει στην Αθήνα η χήρα αδελφή του Χαρίλαου, Καλλιόπη, από το Σικάγο που είχε ξενιτευτεί.
Μετά από μια σειρά αλλαγών στο σπίτι η Θεία αναλαμβάνει να αποκαταστήσει τις ανιψιές της κάνοντας την αρχή με μια στάμνα που βρίσκει στο μπαλκόνι. Και τελικά πετυχαίνει το σκοπό της εκτός της τελευταίας ανιψιάς που είναι ε! και πολύ μικρή. Ένα πλούσιο έργο σε κλασικές ατάκες με τις αγωνίες των γονιών και τους περιορισμούς των παιδιών της δεκαετίας του 50.
: